· 

Ik geloof niet in zelfsturing!

‘Ik geloof niet in zelfsturing!’.

Veel leiders en specialisten zijn stellig in hun ongeloof over zelfsturing, een vorm van organiseren die in Nederland steeds meer terrein wint. Maar aan het einde van dit decennium wordt het steeds duidelijker dat je zelfsturing niet aan of uit zet, maar dat het een logische en misschien wel noodzakelijke evolutie is in de ontwikkeling van mensen en organisaties.

 

Toen ik bij de KLM Engineering & Maintenance begon te werken eind jaren negentig werden de laatste zelfsturende team opgedoekt, toen een vliegtuig weer niet op tijd de hangaar verliet om te gaan vliegen. Nu wordt over de volle breedte van KLM en met grote zorgvuldigheid gewerkt met hetzelfde idee. Het heet nu geen zelfsturing; dat is twintig jaar later nog steeds een beladen term.

 

Afgelopen half jaar heb ik interviews gedaan met 11 verschillende bedrijven die allemaal succesvol inzetten op de ‘kracht van teams’. Dit zijn grote bedrijven zoals KLM en Nationale Nederlanden, MKB-bedrijven, zorginstellingen voor jeugd en ouderen, en hogescholen.   

Alle bedrijven zien het als een strategische ontwikkeling waarmee ze wendbaar worden en menselijk potentieel in de organisatie ruimte geven. Ze beseffen zich dat het hard werken is en lange adem vraagt.

 

Deze dynamiek sluit aan bij actuele ontwikkelingen en inzichten. In Agile werken worden mensen en hun interactie boven processen en middelen geplaatst. Effectief teamwerk met een juiste rolverdeling vormt hierbij een belangrijke basis. Harvard professor Robert Kegan beschrijft de organisatie van de 21steeeuw in zijn nieuwste boek An Everyone Culture. Deze organisaties managen potentieel in plaats van prestatie, en hebben een ‘culture to grow’ waarin iedereen continu leert als onderdeel van het dagelijkse werk. Theory Uvan Otto Scharmer gaat over leiderschap en bewustzijn voor antwoorden op de grote uitdagingen in onze wereld. Deze theorie legt veel nadruk op collectieve menselijke capaciteiten oftewel de kracht van groepen. Deep Democracyvan Jitske Kramer gaat over de stem van de minderheid. Kracht en kwaliteit van besluitvorming in teams groeit door hier aandacht aan te geven.

 

Zelfsturing en de kracht van teams gaat over gezonde groei van prestatie en potentieel. Op verschillende manieren kan dit potentieel ontwikkeld worden. Met zelfsturing of zelforganisatie krijgen teams eigen verantwoordelijk, variërend van enkele operationele taken tot strategische besluitvorming. Met coachend en dienend leiderschap kunnen teams en individuen uitgedaagd en ondersteund worden in hun ontwikkeling. Leer- en innovatieve creatiemethoden kunnen toegepast worden in de dagelijkse praktijk of ad hoc projecten om potentieel van teams te laten groeien. 

 

Ruimte en aandacht geven aan de kracht van teams wordt een belangrijke competentie deze eeuw. In veel gevallen is dat nu al aan de orde. Niet alleen om effectief en wendbaar te zijn, maar ook om een gezond werkklimaat te creëren dat medewerkers bindt en boeit. Verschillende vormen van zelfsturing kunnen hierin een belangrijke bijdrage leveren.

 

Met niet geloven in zelfsturing beperk je jezelf en jouw organisatie. Mocht je er overigens echt niet in geloven, ga er dan vooral niet mee aan de slag. Dat is gedoemd om te mislukken. en kan veel schade aan klant en medewerkers tot gevolg hebben. Want misschien wel de belangrijkste randvoorwaarde om succesvol te werken met ‘kracht van teams’ is erin geloven. Dat was voelbaar in alle interview, en werd zelfs expliciet uitgesproken: “Voor werken met de kracht van teams geldt ‘eerst geloven, dan zien’ ”.

Reactie schrijven

Commentaren: 0